پروندههای مرتبط با توهین، افترا یا فحاشی از رایجترین شکایات کیفری در سیستم قضایی ایران هستند. این نوع پروندهها معمولاً به دلیل مشاجرات لفظی، اختلافات خانوادگی، کاری یا حتی برخوردهای روزمره شکل میگیرند. اما چیزی که اغلب نادیده گرفته میشود، نقش کلمات و جملاتیست که در دفاع یا بازجویی به کار میبریم. در ادامه، با پنج جملهای آشنا میشوید که نباید در جریان پرونده توهین به زبان بیاورید.
✅ ۱. «خب راستشو گفتم، چرا ناراحت شد؟»
حتی اگر حرف شما واقعی باشد، اگر به شکل تحقیرآمیز یا همراه با کلمات توهینآمیز بیان شده باشد، میتواند مشمول جرم توهین شود. راست بودن یک جمله، توهین بودنش را از بین نمیبرد. پس این جمله نه تنها دفاع نیست، بلکه ممکن است پذیرش توهین تلقی شود.
✅ ۲. «اگه توهین بود، اونم بدتر گفت!»
این جمله اعتراف به توهین است و هیچ تخفیفی برای شما ایجاد نمیکند. قانون، توهین متقابل را مجاز نمیداند و اگر هر دو طرف مرتکب شده باشند، ممکن است هر دو محکوم شوند. دفاع درست این نیست که شما هم مقابلهبهمثل کردهاید.
✅ ۳. «من فقط از خودم دفاع کردم، اون اول شروع کرد»
دفاع لفظی در برابر توهین، فقط در صورتی قابل قبول است که فاقد عبارات توهینآمیز باشد. یعنی شما باید خونسردی خود را حفظ کنید و از مسیر قانونی اقدام کنید، نه اینکه با توهین متقابل یا پرخاشگری پاسخ دهید.
✅ ۴. «اصلاً منظورم تو نبودی، به همه گفتم!»
وقتی توهین مستقیم یا قابل تطبیق با فرد خاصی باشد، حتی اگر نام نبرده باشید، قابل پیگرد است. این جمله ممکن است به عنوان پنهانکاری یا فرار از مسئولیت تلقی شود، نه دفاع مؤثر.
✅ ۵. «شوخی بود، جدی نگیره!»
شوخی لفظی در صورتی که احساسات طرف مقابل را جریحهدار کند یا در جمع گفته شود، باز هم میتواند مصداق توهین باشد. گفتن اینکه “شوخی بود” وقتی طرف مقابل ناراحت شده، شما را از بار کیفری خارج نمیکند. قانون به اثر جمله توجه دارد، نه نیت گوینده.