مهریه عندالمطالبه یکی از رایجترین انواع مهریه در عقدنامههای ایرانی است. در این نوع مهریه، زن هر زمان که بخواهد میتواند آن را مطالبه کند و مرد موظف است در همان زمان مهریه را پرداخت نماید. به همین دلیل، از نظر قانونی، مهریه عندالمطالبه قدرت بیشتری برای زن ایجاد میکند و روند مطالبه آن نسبت به سایر انواع مهریه سریعتر و سادهتر انجام میشود.
در قانون جدید مهریه ۱۴ سکه، ضمانت اجرای کیفری (مثل صدور حکم زندان) به-طور چشمگیری تغییر کرده است. بر اساس مصوبه اخیر مجلس، سقف ضمانت کیفری برای مهریه — زمانی که امکان جلب و زندانی کردن مرد وجود دارد — از ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی به ۱۴ سکه کاهش یافته است.
هدف قانونگذار از کاهش ضمانت کیفری مهریه تا ۱۴ سکه، کاهش تعداد کسانی است که بهخاطر مهریههای سنگین زندانی میشوند. این اصلاح بهعنوان بخشی از «اصلاح قوانین محکومیتهای مالی» مطرح شد.
نحوه مطالبه مهریه عندالمطالبه چگونه است؟
در مهریه عندالمطالبه، زن میتواند از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده اقدام کند. در مسیر اجرای ثبت، درخواست به اداره ثبت ارسال میشود و اموال مرد—مانند خودرو، حساب بانکی یا ملک—قابل توقیف است. در مسیر دادگاه، زن میتواند حکم مطالبه مهریه بگیرد و سپس از طریق اجرای احکام، اموال یا درآمد مرد را توقیف کند. مزیت بزرگ این نوع مهریه این است که نیازی به اثبات توان مالی مرد نیست و اصل بر پرداخت فوری است.
مدارک مورد نیاز برای مطالبه مهریه
زن برای مطالبه مهریه نیاز به مدارک خاصی ندارد؛ داشتن سند رسمی ازدواج کافی است. اما برای تقویت پرونده، میتواند اطلاعات مربوط به اموال، درآمد یا داراییهای مرد را نیز ارائه کند. در مقابل، مرد برای درخواست اعسار باید مدارکی مانند فیش حقوقی، هزینههای ضروری زندگی، اجارهنامه و سایر اسناد مالی ارائه دهد.
تفاوت مهریه عندالمطالبه با مهریه عندالاستطاعه
تفاوت اصلی این است که در مهریه عندالمطالبه، پرداخت فوری است و زن نیازی به اثبات توان مالی مرد ندارد. اما در مهریه عندالاستطاعه، زن ابتدا باید اثبات کند مرد توان پرداخت دارد. همین تفاوت باعث شده مهریه عندالمطالبه همچنان یکی از محبوبترین و پرکاربردترین انواع مهریه باشد.
