موضوعی که در بسیاری از خانوادهها پیش میآید این است که سند ملکی به نام مادر باشد اما پدر تمام اقساط، وام یا هزینه خرید ملک را پرداخت کرده باشد. در چنین شرایطی سوال اصلی این است که مالک واقعی کیست و در صورت بروز اختلاف، قانون چه نظری دارد. این متن به زبان ساده توضیح میدهد که حقوق پدر، مادر و حتی فرزندان در چنین ملکی چگونه تعیین میشود.
مالک رسمی از نظر قانون چه کسی است؟
طبق قانون، مالک کسی است که سند رسمی ملک به نام او ثبت شده باشد؛
بنابراین اگر سند به نام مادر باشد، مادر مالک قانونی ملک است، اگر تمام اقساط را پدر پرداخت کرده باشد.
پرداخت اقساط به تنهایی باعث انتقال مالکیت نمیشود و پدر بدون سند یا قرارداد رسمی، مالک محسوب نمیشود.
آیا پدر میتواند مالکیت خود را ثابت کند؟
پدر تنها در صورتی میتواند ادعا کند که ملک متعلق به اوست که مدرک رسمی داشته باشد، مثل:
- قرارداد کتبی مبنی بر اینکه مادر امین بوده و سند موقتاً به نام او ثبت شده
- رسیدهای بانکی همراه با توافق کتبی
- سند عادی یا قولنامهای که نشان دهد پول از پدر بوده اما سند به نام مادر تنظیم شده
مدارک غیررسمی مثل صحبتهای خانوادگی، پیامها یا شهادت دوستان معمولاً به تنهایی کافی نیستند.
آیا پدر میتواند سند را پس بگیرد؟
اگر پدر بتواند اثبات کند که مادر مالک واقعی نبوده و فقط به صورت صوری به نام او شده، میتواند در دادگاه درخواست اثبات مالکیت یا مطالبه سهم کند.
اما اگر هیچ توافق یا مدرک رسمی وجود نداشته باشد، قانون مالکیت مادر را معتبر میداند.
پس از فوت والدین تکلیف ملک چیست؟
اگر مادر فوت کند، ملک وارد ارث میشود و پدر و فرزندان طبق قانون سهم میبرند.
اگر پدر فوت کند، پرداخت اقساط به معنی ایجاد مالکیت نیست، اما ممکن است وراث پدر بتوانند ارزش پرداختی او را از طریق دادگاه مطالبه کنند.
چه زمانی میتوان شکایت کرد؟
در موارد زیر امکان طرح دعوا وجود دارد:
- ادعای صوری بودن سند
- مطالبه سهم پرداختشده از اقساط
- جلوگیری یکی از اعضای خانواده از استفاده دیگران از ملک
- سوءاستفاده مالی از والدین
