خرید خانه همیشه یکی از حساسترین معاملات زندگی افراد است؛ اما یکی از پرخطرترین سناریوها زمانی رخ میدهد که خریدار، خانه را از شخصی میخرد که صاحب واقعی ملک نیست. این اتفاق در بازار امروز به دلیل کمبود نظارت، جعل اسناد و استفاده از وکالتنامههای صوری، بیشتر از گذشته دیده میشود. بنابراین شناخت پیامدهای حقوقی این موضوع و راههای پیگیری آن برای هر خریدار ضروری است.
اولین نکته این است که فروش مال غیر جرم است. طبق قانون، اگر فردی ملکی را بفروشد که مالک آن نیست یا حق فروش آن را ندارد، مرتکب جرم «فروش مال غیر» شده است. در چنین حالتی خریدار میتواند با شکایت کیفری، فروشنده را تحت پیگرد قرار دهد و علاوه بر بازپسگیری مبلغ پرداختشده، درخواست جبران خسارت نیز داشته باشد. مجازات این جرم معمولاً شامل حبس، رد مال و گاهی جزای نقدی است.
نکته مهم دیگر این است که حتی اگر معامله بهصورت قولنامه، مبایعهنامه دستی، یا حتی در بنگاه نوشته شده باشد، اعتبار حقوقی ندارد مگر اینکه فروشنده واقعاً مالک باشد یا وکالت معتبر و قابل استعلام ارائه کند. بسیاری از افراد با وکالتنامه جعلی یا وکالتنامههای باطلشده اقدام به فروش میکنند؛ بنابراین استعلام وکالتنامه و سند رسمی همیشه ضروری است.
در صورتی که شما ملکی را از غیرمالک خریدهاید، چند راه برای پیگیری دارید:
- شکایت کیفری فروش مال غیر علیه فردی که معامله را انجام داده.
- مطالبه وجه پرداختشده همراه با خسارت تأخیر یا ضرر و زیان.
- اگر بنگاه مشارکت داشته یا استعلام نگرفته باشد، امکان شکایت از مشاور املاک نیز وجود دارد.
- درخواست ابطال مبایعهنامه در مراجع حقوقی.
در نهایت، بهترین راه پیشگیری از این مشکل، استعلام سند، استعلام وکالتنامه، استعلام از شهرداری، بررسی ممنوع المعامله بودن شخص، بررسی سابقه مالکیت و مراجعه به دفترخانه رسمی است.
