اولین قانون تاریخ به مجموعه قوانین حمورابی (Code of Hammurabi) بازمیگردد که حدود ۱۷۵۰ سال قبل از میلاد در بابل توسط پادشاهی به نام حمورابی تدوین شد. این مجموعه یکی از قدیمیترین قوانین مکتوب بشر است و به عنوان پایهای برای شکلگیری نظامهای حقوقی در جهان شناخته میشود.
قانون حمورابی روی یک سنگ بزرگ سیاهرنگ از جنس دیوریت حکاکی شد و شامل ۲۸۲ ماده قانونی بود که به موضوعاتی مانند عدالت، مالکیت، تجارت، ازدواج، مجازات و حقوق کارگران میپرداخت. هدف این قوانین، برقراری عدالت، حفظ نظم اجتماعی و جلوگیری از سوءاستفاده از قدرت بود.
از معروفترین مواد قانون حمورابی میتوان به اصل «چشم در برابر چشم» اشاره کرد که نشاندهندهی مفهوم عدالت متقابل در آن زمان است. این قوانین نخستین بار تلاش کردند تا عدالت به شکلی عمومی و برابر برای همهی مردم اجرا شود.
امروزه قانون حمورابی به عنوان اولین قانون تاریخ بشر، نه تنها ارزش تاریخی دارد، بلکه نمادی از آغاز تمدن و قانونگرایی در جوامع انسانی محسوب میشود.
