اولین دادگاه تاریخ معمولاً به تمدنهای باستانی میانرودان و مصر نسبت داده میشود. انسانها از زمانهای قدیم به دنبال نظم اجتماعی و اجرای عدالت بودهاند و دادگاهها به عنوان نهادی برای رسیدگی به اختلافات شکل گرفتند.
در بابل، با تدوین قانون حمورابی حدود ۱۷۵۰ قبل از میلاد، نظام دادگاههای ابتدایی شکل گرفت و قضات موظف شدند طبق قوانین مکتوب، اختلافات بین مردم را حل و فصل کنند.
دادگاهها در تمدنهای باستان
- میانرودان و بابل: قضات با استناد به قانون حمورابی به پروندهها رسیدگی میکردند.
- مصر باستان: پادشاه یا نمایندگان او، حکمهای قضایی را صادر میکردند و اختلافات ملکی، خانوادگی و مالی مردم را حل میکردند.
- روم باستان: سیستم دادگاهی پیشرفته با قضات و هیئت منصفه ایجاد شد و اصول عدالت علنی رعایت میشد.
این دادگاهها اولین نمونههای دادگاه علنی و مکتوب بودند که حق دفاع، ارائه شواهد و استدلال طرفین را به رسمیت میشناختند.
اهمیت تشکیل دادگاه
تشکیل اولین دادگاهها، نقطه عطفی در تاریخ بشر بود زیرا:
- حقوق افراد را قانونمند کرد
- از سوءاستفادههای قدرت جلوگیری کرد
- امکان حل اختلافات اجتماعی و مالی به شکل منظم فراهم شد
- اسناد مکتوب و قوانین مدون پایه عدالت را استحکام بخشید