آثار طلاق بائن:
-
قطع رابطه زناشویی: مهمترین اثر طلاق بائن قطع کامل رابطه زناشویی بین زوجین است. پس از این نوع طلاق، زن و مرد به یکدیگر نامحرم میشوند.
-
شروع عده: زن پس از طلاق بائن باید مدت زمان عده را رعایت کند. در این مدت زن نمیتواند ازدواج کند و باید در مدت عده بهطور کامل از ازدواج مجدد خودداری کند. مدت زمان عده برای زن بستگی به وضعیت زناشویی او دارد:
-
زنی که باکره است: در صورتی که زن قبل از طلاق رابطه جنسی با همسر خود نداشته باشد، نیازی به رعایت عده ندارد.
-
زنی که باکره نیست: در صورتی که زن رابطه زناشویی کامل داشته باشد، باید مدت 3 طهر (سه بار پاک شدن از عادت ماهیانه) یا معادل آن، یعنی 3 ماه و 10 روز، عده نگه دارد.
-
-
عدم امکان رجوع: برخلاف طلاق رجعی که مرد میتواند در مدت عده به زن رجوع کند، در طلاق بائن این امکان وجود ندارد. یعنی در طلاق بائن، هیچکدام از طرفین نمیتوانند بدون عقد جدید به زندگی مشترک بازگردند.
در این مقاله، به بررسی چهار روش اصلی برای درخواست طلاق از سوی زن پرداخته میشود و نکات مهمی در مورد هر یک از این روشها ذکر خواهد شد.
انواع طلاق بائن:
-
طلاق غیرمدخوله:
-
اگر زن و مرد پیش از برقراری رابطه جنسی کامل، طلاق بگیرند، این نوع طلاق بهطور خودکار بائن خواهد بود.
-
در این نوع طلاق، امکان رجوع برای مرد وجود ندارد.
-
-
طلاق زن یائسه:
-
زن یائسه به زنی گفته میشود که دیگر عادت ماهیانه نمیشود. اگر چنین زنی طلاق بگیرد، طلاق او از نوع بائن خواهد بود. در این نوع طلاق، همانطور که اشاره شد، زن نیازی به رعایت عده ندارد.
-
-
طلاق خلع:
-
در طلاق خلع، زن بهدلیل کراهت از شوهر خود درخواست طلاق میکند. این طلاق بهصورت بائن خواهد بود و زن معمولاً برای دریافت طلاق باید مالی به شوهر خود پرداخت کند. ممکن است این مبلغ برابر یا کمتر از مهریه باشد. طبق ماده 1146 قانون مدنی ایران، طلاق خلع بهصورت بائن است.
-
-
طلاق مبارات:
-
در طلاق مبارات، همسران بهدلیل نفرت و بیمیلی از یکدیگر از هم جدا میشوند. این نوع طلاق نیز بائن است. در این حالت، نه تنها فرد کراهت از یکدیگر دارند، بلکه ممکن است برای بهدست آوردن طلاق، مالی به یکدیگر پرداخت کنند.
-
-
سه طلاقه کردن:
-
اگر یک زن و مرد سه بار از یکدیگر طلاق بگیرند (چه در مدت عده طلاق رجعی، چه از طریق نکاح جدید یا رجوع)، طلاق سوم بهصورت بائن تلقی میشود و هیچکدام از طرفین نمیتوانند بهطور مستقیم به یکدیگر رجوع کنند. در این صورت، برای از سرگیری زندگی مشترک، باید ابتدا زن با فرد دیگری ازدواج کند.
-
تفاوت طلاق بائن با طلاق رجعی:
-
رجوع:
-
در طلاق رجعی، مرد میتواند در دوران عده به همسر خود رجوع کند و زندگی مشترک را از سر بگیرد.
-
در طلاق بائن، چنین امکانی وجود ندارد و زن و مرد باید عقد جدیدی ببندند تا به زندگی مشترک بازگردند.
-
-
عده:
-
در طلاق رجعی، زن باید عده نگه دارد و در این مدت همچنان بهعنوان همسر قانونی مرد محسوب میشود.
-
در طلاق بائن، زن باید عده نگه دارد اما در این مدت، دیگر همسر مرد نبوده و بهطور کامل از هم جدا شده است.
-
-
نفقه:
-
در طلاق رجعی، زن در مدت عده میتواند نفقه دریافت کند.
-
در طلاق بائن، زن حق دریافت نفقه را ندارد و مرد موظف به پرداخت آن نیست.
-
-
ارث:
-
در طلاق رجعی، در صورت فوت یکی از طرفین، طرف دیگر حق ارث دارد.
-
در طلاق بائن، زن و مرد از یکدیگر ارث نمیبرند.
-
-
زندگی مشترک:
-
در طلاق رجعی، در مدت عده، زن میتواند در خانه مرد زندگی کند و از حقوق همسر برخوردار باشد.
-
در طلاق بائن، زن باید از خانه مرد خارج شود و نمیتواند در خانه او زندگی کند.
-
قوانین طلاق بائن:
برای اینکه طلاق از نوع بائن باشد، باید شرایط زیر رعایت شود:
-
زن و مرد باید دارای اهلیت، بلوغ و اختیار باشند.
-
طلاق باید بهصورت رسمی و با رعایت اصول شرعی و قانونی صورت گیرد.
-
اگر طلاق از نوع خلع یا مبارات باشد، زن باید مالی به مرد پرداخت کند تا او را به طلاق راضی کند.
رجوع از بذل در طلاق بائن:
در طلاق خلع، اگر زن مبلغی را بهعنوان فدیه به شوهر خود پرداخت کند، رجوع به فدیه ممکن است. در این صورت، زن میتواند در ایام عده فدیه خود را پس بگیرد و مرد میتواند به او رجوع کند. شرایط این نوع رجوع شامل موارد زیر است:
-
زن باید در ایام عده به فدیه رجوع کند.
-
مرد باید از رجوع زن به فدیه مطلع شود.
مهریه در طلاق بائن:
-
قبل از نزدیکی: در صورت طلاق پیش از برقراری رابطه جنسی، زن نیمی از مهریه را دریافت میکند.
-
بعد از نزدیکی: در صورتی که زن و مرد قبل از طلاق رابطه زناشویی کامل داشته باشند، زن تمام مهریه خود را دریافت میکند.
مهمترین شرایط خاص طلاق در دوران حاملگی عبارتند از:
-
سلامت جسمی و روانی زن: اگر ادامه زندگی مشترک به سلامت جسمی و روانی زن آسیب میزند، دادگاه ممکن است طلاق را تایید کند.
-
وضعیت جنین: اگر ادامه زندگی مشترک برای سلامت جنین خطرناک باشد، دادگاه ممکن است در نظر بگیرد که طلاق برای حفظ سلامتی مادر و کودک ضروری است.
طلاق توافقی: بائن یا رجعی؟
در مورد طلاق توافقی، دو دیدگاه مختلف وجود دارد:
-
برخی معتقدند که چون طلاق با توافق دو طرف صورت میگیرد و زوجین به اراده خود از هم جدا میشوند، طلاق توافقی از نوع بائن است و هیچکدام از طرفین حق رجوع ندارند.
-
عدهای دیگر بر این باورند که طلاق توافقی همیشه به معنای بیعلاقگی طرفین نیست و ممکن است فقط به دلایل دیگری مانند مشکلات اقتصادی یا اجتماعی صورت گیرد. بنابراین، طلاق توافقی را نمیتوان بهطور قطع بائن دانست و احتمال رجوع در آن وجود دارد.
طلاق با وکالت طلاق زن: رجعی است یا بائن؟
در صورتیکه زن وکالت طلاق داشته باشد، طلاق بهطور بائن محسوب میشود. چرا که پس از صدور طلاق، مرد هیچگونه حق رجوعی ندارد و جدایی قطعی خواهد بود.
نتیجه گیری
طلاق بائن به طلاقی گفته میشود که در آن امکان رجوع وجود ندارد و برای از سرگیری زندگی مشترک، زوجین باید عقد جدیدی ببندند. این نوع طلاق در موارد خاصی مانند طلاق خلع، مبارات، سه طلاقه کردن و طلاقهای غیرمدخوله ایجاد میشود و تفاوتهای عمدهای با طلاق رجعی دارد.
در نهایت، طلاق در دوران حاملگی باید تنها در شرایطی انجام شود که ادامه زندگی مشترک بهطور جدی به سلامت مادر یا فرزند آسیب وارد کند و تمامی جوانب قانونی، حقوقی و روانشناسی آن بهطور دقیق بررسی شود.
سوالات متدوال
1. طلاق بائن چیست؟
طلاق بائن به طلاقی گفته میشود که پس از وقوع آن، امکان بازگشت به زندگی مشترک وجود ندارد و برای از سرگیری زندگی باید عقد جدیدی بین طرفین بسته شود.
2. چه تفاوتی بین طلاق بائن و طلاق رجعی وجود دارد؟
-
-
در طلاق رجعی، مرد میتواند در مدت عده به همسر خود رجوع کند و زندگی مشترک را از سر بگیرد، اما در طلاق بائن این امکان وجود ندارد و برای از سرگیری زندگی باید عقد جدیدی بسته شود.
-
3. آیا طلاق توافقی بائن است؟
طلاق توافقی معمولاً از نوع طلاق بائن محسوب میشود، زیرا زوجین با توافق کامل از یکدیگر جدا میشوند و پس از طلاق، هیچکدام از طرفین نمیتوانند به یکدیگر بازگردند.
4. آیا در طلاق بائن زن نفقه دریافت میکند؟
خیر، در طلاق بائن، زن حق دریافت نفقه ندارد و مرد موظف به پرداخت نفقه نیست.
5. مدت زمان عده در طلاق بائن چقدر است؟
بله، اگر زن یائسه باشد (یعنی دیگر عادت ماهیانه ندارد)، طلاق او از نوع بائن است و نیازی به رعایت عده ندارد.
6. آیا طلاق بائن برای زن یائسه متفاوت است؟
بله، اگر زن یائسه باشد (یعنی دیگر عادت ماهیانه ندارد)، طلاق او از نوع بائن است و نیازی به رعایت عده ندارد.
7. چه زمانی مهریه در طلاق بائن به زن تعلق میگیرد؟
در طلاق بائن، اگر زن و شوهر رابطه زناشویی کامل داشته باشند، زن حق دریافت تمام مهریه را دارد، ولی اگر قبل از نزدیکی طلاق صورت گیرد، نیمی از مهریه به او تعلق میگیرد.


